السيد أحمد الهاشمي ( مترجم وشارح : حسن عرفان )

283

جواهر البلاغة ( فارسى )

تقديم « كفوا » را شتاب در نفى مثل از خدا دانسته‌اند . زهرة العلم أنضر من زهرة الرّوضة شكوفهء دانش از شكوفهء باغ خرّمتر است . اين جملهء خبريهء اسميه از نوع ابتدايى است . مقصود از اين جمله ، به قرينهء مدح ، استمرار است . « زهرة العلم » مسند اليه است بر اساس اصل ، مقدم گشته و براى تعظيم معرّف به اضافه شده و « أنضر » مسند است و بر حسب اصل ، مؤخر ذكر شده است . غلامى سافر ، أخى ذهبت جاريته ، أنا أحب المطالعة ، الحق ظهر ، الغضب آخره ندم . در اين مثالها ، مسند ، جمله آورده شده تا حكم ، تقويت گردد ، زيرا در اين مثالها اسناد ، تكرار مىشود . توضيح : « غلامى سافر » : غلام من سفر كرد . « أخى ذهبت جاريته » : برادرم ، كنيزش رفت . « أنا أحبّ المطالعة » من مطالعه را دوست دارم . « الحق ظهر » : حق آشكار شد . « الغضب آخره ندم » : پايان خشم گرفتن ، پشيمانى است . أسئلة على احوال المسند يطلب أجوبتها پرسشهايى دربارهء احوال مسند كه پاسخ‌هايش خواسته مىشود . ما هو المسند ؟ مسند چيست ؟ ما هى أحواله ؟ احوال مسند ، كدام است ؟ لأىّ شى يذكر المسند ؟ براى چه انگيزه‌اى مسند ذكر مىشود ؟ لأىّ شى يحذف ؟ براى چه مسند حذف مىگردد ؟ لم يقدّم ؟ چرا مسند ، مقدم مىشود ؟ لم يؤخّر ؟ چرا مسند مؤخر مىگردد ؟ لم يعرّف ؟ چرا معرفه آورده مىشود ؟ لم ينكّر ؟ چرا نكره مىآيد ؟ لم يؤتى به جملة ؟ براى چه مسند ، جمله آورده مىشود ؟